24. Als je huwelijk eindigt, maar je onderneming doorgaat

Als je huwelijk eindigt, maar je onderneming doorgaat.
Een onderneming vertegenwoordigt vermogen, maar ook jaren werk, risico, inkomen en verantwoordelijkheid voor anderen. Hoe verdeel je eerlijk zonder onnodig kapot te maken wat samen is opgebouwd?

Het verhaal
Hij had jarenlang aan zijn onderneming gebouwd. Wat ooit klein was begonnen, was uitgegroeid tot een gezond bedrijf met medewerkers, klanten, verplichtingen en toekomstplannen. Toen zijn huwelijk eindigde, kwam daardoor veel meer op tafel dan de vraag wie waar zou gaan wonen. Ook de onderneming moest worden gewaardeerd.

Voor hem voelde dat aanvankelijk bedreigend. Het bedrijf was niet alleen een financieel bezit. Het was zijn dagelijkse werk, zijn inkomen, zijn verantwoordelijkheid voor medewerkers en voor een belangrijk deel ook zijn identiteit. Voor zijn partner speelde tegelijkertijd een andere werkelijkheid. Ook zij had jarenlang bijgedragen aan het gezin en daarmee ruimte gecreëerd waarin hij kon ondernemen. Zij wilde na de scheiding niet met lege handen achterblijven en had behoefte aan financiële zekerheid en erkenning voor wat in de gezamenlijke jaren was opgebouwd.

Beiden hadden een begrijpelijk verhaal. En juist daardoor dreigden ze tegenover elkaar te komen staan.

De onderneming uit de strijd halen
Binnen de overlegscheiding konden we verschillende vragen uit elkaar halen. De neutrale financial bracht eerst de financiële werkelijkheid zorgvuldig in beeld. Wat is de onderneming waard? Waar zit die waarde? Wat is daadwerkelijk beschikbaar en wat zit vast in de onderneming? Welke consequenties hebben verschillende scenario’s voor beide toekomstige huishoudens?

De advocaten bewaakten vervolgens de juridische positie en belangen van ieder. In de coaching richtten we ons op wat onder de standpunten lag. Voor de ondernemer bleek dat vooral continuïteit en autonomie te zijn. Voor zijn partner speelden zekerheid, erkenning en een eerlijke nieuwe start een belangrijke rol. Daar ontstond een ander gesprek. Niet langer:

‘Van wie is de onderneming?’
Maar: ‘Hoe zorgen we dat beiden krijgen wat nodig en redelijk is,
zonder de continuïteit van de onderneming onnodig te beschadigen?’

Van gelijk krijgen naar vooruit kunnen
Verschillende financiële scenario’s werden doorgerekend. Daardoor konden emotioneel beladen aannames worden vervangen door concrete informatie. Er ontstond ruimte om te variëren met vermogen, toekomstige betalingen en andere financiële afspraken. Niet iedere euro hoefde onmiddellijk uit de onderneming te worden gehaald om tot een evenwichtige oplossing te komen.

Langzaam verschoof het gesprek. De ondernemer kon beter erkennen dat zijn partner mede recht had op de waarde die gedurende hun gezamenlijke leven was ontstaan. Zijn partner kon tegelijkertijd zien dat het overeind houden van de onderneming óók in haar belang kon zijn.
Uiteindelijk ontstond een regeling die beiden voldoende perspectief bood én de onderneming in staat stelde verder te gaan.

De groeisprong
De belangrijkste beweging zat niet in de uiteindelijke rekensom. Die zat in het moment waarop de onderneming ophield het strijdobject te zijn.
De ondernemer hoefde zijn levenswerk niet koste wat kost te verdedigen. Zijn partner hoefde erkenning niet uitsluitend te zoeken in het opeisen van maximale financiële waarde. Ze konden samen naar de toekomst kijken.

Eerlijk verdelen hoeft niet te betekenen dat je eerst moet afbreken wat waarde heeft om het vervolgens te kunnen verdelen. 

Juist door juridische, financiële en menselijke belangen naast elkaar te leggen, kon een oplossing ontstaan die recht deed aan beiden.

Wat deze begeleiding mij leerde
Bij een scheiding van een ondernemer zie ik steeds hoe gemakkelijk verschillende betekenissen van “waarde” door elkaar gaan lopen. Een financial kijkt naar economische waarde. Een advocaat naar rechten en verplichtingen. Maar voor de ondernemer kan hetzelfde bedrijf staan voor twintig jaar werken, risico nemen en iets opbouwen. Voor de partner kan diezelfde onderneming symbool staan voor jaren waarin het gezin mede rondom het ondernemerschap is georganiseerd.

Beide verhalen doen ertoe
Dat betekent niet dat emoties de financiële uitkomst moeten bepalen. Het betekent wel dat je ze moet begrijpen om uiteindelijk goede zakelijke afspraken te kunnen maken. Daar zit voor mij de kracht van overlegscheiden: we hoeven niet te kiezen tussen menselijkheid en zakelijkheid.

Een goede oplossing doet recht aan het verleden, beschermt wat waardevol is en geeft beiden ruimte om opnieuw te beginnen.

Regi | strategisch coach & facilitator overlegscheiding bij SCG

****

Vertrouwen geeft ruimte voor groei
Achter iedere Groeisprong schuilt een echte ervaring uit onze praktijk. Sommige verhalen delen we met naam en toenaam, andere bewust niet. Vertrouwen en vertrouwelijkheid vormen de basis van ons werk. Daarom zijn namen en herkenbare omstandigheden soms aangepast of zijn ervaringen uit meerdere trajecten samengebracht. De essentie van wat mensen ervaren, ontdekken en bereiken blijft daarbij altijd leidend.

En misschien zit daar wel de grootste les: groei vraagt niet altijd dat je kiest tussen traditie en vernieuwing. De kunst is om te behouden wat waardevol is én bespreekbaar te maken wat moet veranderen.