20. Als aardig zijn, groei in de weg staat

Als aardig zijn, groei in de weg staat.
Binnen het MT was de samenwerking goed. Nauwelijks conflicten, veel respect voor elkaar en trots op de historie. Toch stagneerde de groei. De oorzaak bleek juist te zitten in wat níét werd besproken.

Het verhaal
We werden gevraagd te onderzoeken waarom de groei van een familiebedrijf stagneerde. De eerste boodschap was duidelijk:

‘Met onze onderlinge samenwerking is eigenlijk niets mis.’

Uit de individuele gesprekken bleek dat grotendeels te kloppen. Er waren geen grote conflicten en de MT-leden konden goed met elkaar overweg. Toch begon tijdens de intakes iets anders op te vallen. Dit familiebedrijf kende een lange geschiedenis waarop mensen terecht trots waren. Die historie zorgde voor identiteit, loyaliteit en verbondenheid.

Maar juist die verbondenheid had ook een keerzijde. Mensen wilden elkaar niet kwetsen. Een familielid stevig aanspreken op gedrag, een beslissing of een andere visie voelde al snel alsof niet alleen de zakelijke, maar ook de familierelatie op het spel stond. Veel werd daardoor wel gevoeld, maar niet uitgesproken. De harmonie beschermde de relatie, maar begon tegelijkertijd het gesprek over de toekomst te belemmeren.

Twee verschillende vormen van veiligheid
We ontdekten nog iets. Het MT vond veiligheid vooral in voorspelbaarheid: voortbouwen op wat zich had bewezen, risico’s beheersen en zorgvuldig omgaan met wat generaties hadden opgebouwd. Maar de markt vroeg juist om vernieuwing, ondernemerschap en keuzes waarvan de uitkomst niet vooraf vaststond. Daar zat een belangrijk deel van de stagnatie.

We besloten het MT twee dagen uit de dagelijkse operatie te halen. Geen gewone vergaderagenda, maar één centrale vraag:

‘Waar willen we met dit bedrijf naartoe en wat vraagt dat van ons?’

Daarbij stelden we voor ook de advisory board uit te nodigen. Dat was spannend, want juist die samenwerking verliep niet altijd gemakkelijk. Maar het verschil tussen beide groepen bleek waardevol. Waar het MT veiligheid vond in voorspelbaarheid, zocht de advisory board veiligheid juist in visie, strategie, ideeën en vernieuwing.

We brachten die twee perspectieven bewust bij elkaar. Het gesprek dat eerder niet gevoerd werd. Tijdens de twee dagen ontstond ruimte om ook uit te spreken wat lang onder de oppervlakte was gebleven. Dat was soms confronterend. Maar doordat verschillen eindelijk besproken mochten worden zonder dat daarmee de onderlinge relatie ter discussie stond, ontstond iets nieuws.

Historie en vernieuwing hoefden geen tegenstanders te zijn. De kracht van het verleden kon juist het fundament worden onder een nieuwe toekomst. Na twee dagen lag er een gedragen strategisch plan. Het bleef niet op papier staan. De organisatie ging ermee aan de slag en de stagnatie werd doorbroken. Er ontstond opnieuw groei.

De groeisprong
De belangrijkste beweging was niet van slechte naar goede samenwerking. Die samenwerking wás op veel punten al goed.

De beweging was van:

‘We willen het goed met elkaar houden.’

naar:

‘Juist omdat we het goed met elkaar willen houden, moeten we ook kunnen bespreken wat schuurt.’

Het familiebedrijf hoefde zijn historie niet los te laten om te vernieuwen. Het moest leren zijn verleden te eren zonder er zijn toekomst alleen door te laten bepalen.

Wat deze begeleiding ons leerde
Deze casus is ons bijgebleven omdat stagnatie hier niet ontstond door onwil, ruzie of slecht leiderschap.

Integendeel. Een prachtige kwaliteit – loyaliteit en zorg voor de onderlinge relatie – was zo belangrijk geworden dat het moeilijker werd om elkaar werkelijk aan te spreken. Dat maakt familiebedrijven bijzonder. Zakelijke en persoonlijke relaties lopen door elkaar en vragen daardoor extra zorgvuldigheid.

Maar veiligheid betekent voor mij niet dat het nooit ongemakkelijk wordt. Werkelijke veiligheid ontstaat wanneer ook het ongemakkelijke gezegd kan worden zonder dat de relatie meteen op het spel staat.

En misschien zit daar wel de grootste les: groei vraagt niet altijd dat je kiest tussen traditie en vernieuwing. De kunst is om te behouden wat waardevol is én bespreekbaar te maken wat moet veranderen.

Regi | strategisch coach bij SCG

****

Vertrouwen geeft ruimte voor groei
Achter iedere Groeisprong schuilt een echte ervaring uit onze praktijk. Sommige verhalen delen we met naam en toenaam, andere bewust niet. Vertrouwen en vertrouwelijkheid vormen de basis van ons werk. Daarom zijn namen en herkenbare omstandigheden soms aangepast of zijn ervaringen uit meerdere trajecten samengebracht. De essentie van wat mensen ervaren, ontdekken en bereiken blijft daarbij altijd leidend.