19. Van escalatie naar een waardige overdracht

Als een zakelijk conflict de toekomst van de onderneming raakt.
Een conflict tussen aandeelhouders en directie escaleerde tot ziekte van een van de directieleden en een bestuurlijke impasse. Mediation bracht niet alleen een oplossing voor het conflict, maar maakte ook een gecontroleerde aandelenoverdracht én een waardig afscheid mogelijk.

Het verhaal
Ik werd gevraagd voor een mediation binnen een familiebedrijf waar een ernstig conflict was ontstaan tussen twee directeur-aandeelhouders.

De samenwerking had jarenlang goed gefunctioneerd. Eén van hen had bovendien een belangrijke bijdrage geleverd aan de groei van de onderneming en was al zo’n twintig jaar aan het bedrijf verbonden. Maar na veranderingen binnen de directie verslechterde de verhouding.

De verschillen werden groter, conflicten namen toe en uiteindelijk viel één van de directeuren uit. Op advies van de bedrijfsarts werd mediation ingezet.

Al snel zag ik dat alleen de twee direct betrokkenen aan tafel houden onvoldoende zou zijn. Er was nog een derde directeur-aandeelhouder wiens positie essentieel was voor het systeem én voor een mogelijke oplossing. Ik stelde daarom voor hem aan de mediation toe te voegen. Dat bleek een kantelpunt.

Drie mensen, drie werkelijkheden
Met behulp van onder andere de AEM-Cube brachten we hun verschillende stijlen en behoeften in beeld. De één was sterk strategisch, zakelijk en resultaatgericht. Een ander veel persoonlijker en zachter in zijn benadering. De derde was sterk relatiegericht en had behoefte aan voorspelbaarheid en zorgvuldigheid.

Die verschillen waren op zichzelf niet het probleem. Maar onder druk waren ze elkaar steeds meer gaan versterken. We hebben veel gesprekken gevoerd. Niet alleen over wat er was gebeurd, maar vooral over de vraag:

‘Wat heeft ieder van jullie werkelijk nodig om verder te kunnen en welk gezamenlijk belang ligt daar nog onder?’

Daar verschoof de mediation. Van winnen of verliezen naar het organiseren van een werkbare toekomst.

Niet alleen afscheid nemen, maar goed overdragen
Uiteindelijk bereikten partijen overeenstemming over een Letter of Intent. Daarin werd afgesproken dat één van de directeuren nog twee jaar betrokken zou blijven. In die periode kon hij zich inzetten voor de resultaten van de onderneming én zijn kennis, relaties en verantwoordelijkheden zorgvuldig overdragen. Tegelijkertijd werden afspraken gemaakt over zijn financiële uittreden en de overdracht van zijn aandelen.

Daarmee ontstond iets wezenlijks. Geen abrupt vertrek na twintig jaar betrokkenheid, maar een transitie.

Toen die periode uiteindelijk werd afgesloten, kon hij met opgeheven hoofd vertrekken. Zijn bijdrage werd erkend en zijn lange geschiedenis met de onderneming kreeg een waardige afsluiting, inclusief een groot afscheid. Zijn legacy kon worden doorgegeven in plaats van verloren te gaan in het conflict. Ook bestuurlijk ontstond daarna ruimte voor verdere verandering en een nieuwe fase voor de onderneming.

De groeisprong
Deze mediation maakte voor mij heel zichtbaar dat achter een juridisch geschil vaak eerst een menselijke en bestuurlijke opgave ligt.

Een notaris kan aandelen juridisch overdragen. Maar voordat er iets kan worden overgedragen, moeten mensen het eens worden over wat, hoe, wanneer en onder welke voorwaarden zij dat veilig en verantwoord kunnen doen.

Daar lag onze opdracht.

De mediation verving de juridische expertise niet. Ze maakte de juridische transactie mogelijk.

Het resultaat was daardoor veel groter dan het beëindigen van een conflict: continuïteit van de onderneming, behoud en overdracht van kennis, financiële duidelijkheid, overdracht van aandelen en ruimte voor een volgende bestuurlijke fase.

Wat ik hiervan leerde?
Wat mij uit deze mediation vooral is bijgebleven, is hoe belangrijk het is om niet te snel naar de zichtbare oplossing te springen.

Aandelen overdragen kun je juridisch regelen. Maar daarmee heb je nog geen oplossing wanneer onder de transactie twintig jaar geschiedenis, erkenning, beschadigd vertrouwen, verschillende belangen en onzekerheid over de toekomst liggen.

Als mediator wil ik daarom weten:

Wat moet hier werkelijk veiliggesteld worden?

Voor de één kan dat continuïteit zijn. Voor de ander financiële zekerheid. Voor weer een ander erkenning voor wat hij in twintig jaar heeft opgebouwd. Pas wanneer die belangen op tafel komen, ontstaat ruimte om afspraken te maken die mensen ook werkelijk kunnen dragen.

Deze casus heeft mij opnieuw geleerd:

‘Een goed afscheid gaat niet alleen over wat iemand meekrijgt,
maar ook over wat iemand waardig kan achterlaten.’

Charlotte strategisch coach & mediator

****

Vertrouwen geeft ruimte voor groei
Achter iedere Groeisprong schuilt een echte ervaring uit onze praktijk. Sommige verhalen delen we met naam en toenaam, andere bewust niet. Vertrouwen en vertrouwelijkheid vormen de basis van ons werk. Daarom zijn namen en herkenbare omstandigheden soms aangepast of zijn ervaringen uit meerdere trajecten samengebracht. De essentie van wat mensen ervaren, ontdekken en bereiken blijft daarbij altijd leidend.